Spis Treści
I. Kto to jest ministrant?
Ministrant jest POMOCNIKIEM przy sprawowaniu Mszy świętej i podczas innych nabożeństw liturgicznych.
Nazwa pochodzi od ministrare” znaczy „służyć”. Służymy Bogu, kiedy przyczyniamy się do tego, aby liturgia była piękna.
Ministrant usługuje księdzu, gdy przygotowany jest ołtarz i dary ofiarne potrzebne do ofiary Mszy świętej. Pomaga również po zakończeniu Mszy świętej.
Ministrant jest tym, który NIESIE ZNAKI.
Ministrant niesie pewne określone przedmioty, które dla liturgii są niezbędne i dla liturgii mają szczególnie ważne znaczenie. Te znaki mają ludziom wierzącym coś przedstawiać i wskazywać na inną rzeczywistość.
Ministrant powinien sam BYĆ ZNAKIEM
Ministrant przez służenie wskazuje, że każde nabożeństwo liturgiczne sprawowanie w kościele, jest nie tylko sprawą kapłana, lecz sprawą całej parafii i wszystkich wiernych!
Ministrant przez swoje służenie pokazuje, że „uczestniczyć w liturgii” nie znaczy tak jak w kinie, albo przed telewizorem tylko słuchać czy oglądać!
„Uczestniczyć w liturgii” to znaczy także współdziałać i współtworzyć ją, czynnie się w niej angażując!
Spis treści
II. Kiedy wchodzę do kościoła
Pokazuję, że jestem ochrzczony: końce palców zanurzam w wodzie święconej i czynię znak krzyża świętego!
Przy moim chrzcie kapłan trzykrotnie polał wodą moją głowę w znaku krzyża.
Powiedział przy tym:
„nn”, ja ciebie chrzczę w imię Ojca i syna i Ducha Świętego” („nn” to twoje imię).
Przez chrzest Święty stałem się:
– dzieckiem Boga,
– chrześcijaninem,
– członkiem wspólnoty Kościoła świętego.
Znak krzyża uczyniony wodą święconą przy wejściu do kościoła, powinien przypominać mi o tym, że jestem ochrzczony.
Zanim zajmę miejsce w kościele, albo udam się do zakrystii, przyklękam przed tabernakulum!
– Tabernakulum to szafka stojąca na środku ołtarza przyściennego, na osobnej podstawie w pobliżu ołtarza głównego lub w osobnej kaplicy.
– Tabernakulum służy do przechowywania Najświętszego Sakramentu, czyli Świętych Hostii!
– Wieczna lampka wskazuje, że w tabernakulum znajduje się Najświętszy Sakrament.
– W Najświętszym Sakramencie jest rzeczywiście obecny Jezus Chrystus. W tym Świętym Chlebie jest On tu obecny dla nas!
Spis treści
III. Zakrystia
Zakrystia jest to pomieszczenie znajdujące się w każdym kościele. Przechowuje się w niej naczynia, księgi i szaty liturgiczne, zaś kapłan, ministranci, lektorzy i inni usługujący, przygotowują się do uczestnictwa w liturgii.
Jak powinienem się zachować w zakrystii?
Zakrystia należy do kościoła!
– rozmawiam w niej tylko cicho!
– zdejmuję czapkę!
– nie spożywam w niej nic (nie żuje także gumy!)
Spis treści
IV. Punktualność ministranta
Na swój dyżur ministrancki, nie przychodź nigdy na ostatnią minutę!
Ponieważ:
– musisz założyć komże lub albę!
– być może będziesz musiał jeszcze coś przenieść do prezbiterium, czyli tej części kościoła, w której znajduje się ołtarz główny,
– może trzeba będzie jeszcze coś omówić z księdzem,
– ponadto ważne są jeszcze dwie minuty cichego skupienia i zastanowienia przed rozpoczęciem liturgii.
Dlatego niezbędny jest pewien określony czas do przygotowania. Niezwykle ważną regułą obowiązującą każdego bez wyjątku ministranta jest:
– przybyć 15 MINUT przed rozpoczęciem nabożeństwa i to jest punktualność ministranta!
Spis treści
V. Ubiór ministrancki
Krótszą szatę liturgiczną wkładaną na siebie, nazywamy komżą. Jest ona zawsze koloru białego.
W wielu parafiach ministranci noszą albę z kapturkiem oraz cingulum.
Uwaga! Zwróć uwagę, aby alba nie była ani za krótka, ani za długa!
Po skończonym nabożeństwie, złóż komżę i albę!
W niektórych parafiach używana jest sutanna ministrancka (tunika). Jest to długa do kostek suknia koloru czerwonego, zielonego, czarnego lub fioletowego.
Co oznacza strój liturgiczny ministranta?
Ministrant jest znakiem! Również szata ministranta powinna coś przedstawiać, czyli być znakiem.
Strój liturgiczny ministranta, podobnie jak szaty kapłana podczas sprawowania liturgii, pokazują wierzącym, że zgromadzenie w Kościele nie jest zwyczajnym zgromadzeniem, lecz szczególną wspólnotą wierzących w Chrystusa. To liturgiczne zgromadzenie jest uroczystym świętowaniem.
W liturgii świętują nie tylko ludzie, ale Bóg i Jezus Chrystus Świętują razem ze w wspólnotą parafialną.
Pomyśl o ważnej obietnicy Jezusa: „Gdzie dwaj, albo trzej zebrani są w imię moje, tam Ja jestem pośród nich”
Spis treści
VI. Szaty liturgiczne kapłana podczas Mszy św.
Humerał jest to biała chusta okrywająca szyję lub głowę kapłana.
Alba jest to długa biała szata symbolizująca łaskę chrztu św. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa ,,albus” tzn. ,, biały”.
Cingulum jest to sznur (pasek), służący do przepasania alby.
Stuła jest szczególnym znakiem biskupa, kapłana, diakona. Jest znakiem władzy kapłańskiej. Kolor zależy od charakteru danego święta.
Ornat jest to wierzchnia ozdobna szata liturgiczna kapłana odprawiającego Mszę św.
Kolor ornatu zależy również od charakteru danego święta.
Szaty liturgiczne kapłana pokazują, że kapłan ma podczas Mszy św. szczególne zadanie do spełnienia – jako wyświęcony kapłan, przewodniczy z polecenia biskupa liturgii. Może on zamiast Chrystusa wypowiadać nad chlebem i winem słowa Ostatniej Wieczerzy.
Co oznaczają kolory ornatu kapłana?
Biały – kolor radości
Używany jest:
– w Boże Narodzenie i okres Bożego Narodzenia,
– w uroczystości Zmartwychwstania i Okres Wielkanocny,
– Święta ku czci Chrystusa
– Święta ku czci Świętych (nie męczenników)
Czerwony – kolor krwi, ognia, miłości, kolor królewski.
Używany jest:
– w Niedzielę Palmową
– w Wielki Piątek
– w Uroczystość Zesłania Ducha Świętego
– w Święta ku czci świętych męczenników
Fioletowy – ten kolor jest znakiem pokuty i żałoby
Używany jest:
– w okresie Adwentu (4 niedziele przed Bożym Narodzeniem)
– w okresie Wielkiego Postu (40 dni przed Wielkanocą)
– podczas Mszy pogrzebowych
Zielony – kolor nadziei
Używany jest:
– w niedziele zwykłe
– w dni powszednie okresu zwykłego
Różowy – kolor radości wśród pokuty.
Używany jest:
– III Niedziela Adwentu „Gaudete” i IV Niedziela Wielkiego Postu „Laetare”
Czarny – kolor smutku, żałoby.
Używany jest(rzadko):
– podczas Mszy świętych pogrzebowych.
VII. Postawy podczas liturgii
Chodzenie:
– nie „łazić” albo ociągać się czy marudzić
– nie biegać lub spieszyć się
– iść spokojnie i równym krokiem
Zwróć uwagę na odstęp przed tym, kto cię poprzedza! Trzymaj się prosto, bo chodzenie prosto jest cechą człowieka, któremu naprzeciw wychodzi Bóg.
Stanie:
– nie chwiać się i nie ruszać
– nie stać krzywo (garbić się) i nie opierać się
– stać cicho i prosto!
Kiedy zachowujesz postawę stojącą?
– od początku Mszy świętej aż do oracji włącznie
– od wersetu ,,Alleluja” przed Ewangelią aż do zakończenia Ewangelii
– podczas wyznania wiary i modlitwy powszechnej
– od wezwania kapłana ,,Módlcie się, aby moją i waszą ofiarę”
– podczas prefacji aż do „Święty, Święty” włącznie
– począwszy od ,,Oto wielka tajemnica wiary” aż do „Baranku Boży”
– podczas Modlitwy po Komunii św. oraz obrzędów zakończenia
Stanie wyraża godność i radość dzieci Bożych oraz gotowość do służby i ofiary. ,,Jestem gotowy iść za Tobą, Panie, gdy Ty mnie wezwiesz”
Siedzenie:
– nie garbić się
– nie oglądać się
– ręce powinny spoczywać na kolanach!
W którym momencie siadasz w liturgii?
– podczas czytań mszalnych, psalmu responsoryjnego i homilii
– podczas przygotowania darów ofiarnych
– podczas rozdawania Komunii św. i chwili ciszy po Komunii św.
– w czasie ogłoszeń parafialnych
Siedzenie jest postawą spoczynku, gotowości słuchania i zastanawiania się.
Klęczenie:
– Jeśli nie trzymasz nic w rękach wówczas złóż je!
W którym momencie siadasz w liturgii Kiedy klęczysz?
– podczas modlitwy eucharystycznej, po śpiewie ,,Święty”
– na słowa ,,Oto Baranek Boży Panie, nie jestem godzien”
Klęczenie jest postawą czci, uwielbienia i adoracji.
Skłon głowy:
– Skłaniamy głowę, kiedy przynoszę coś kapłanowi.
Skłon głowy jest znakiem szacunku i uprzejmości.
Skłon ciała:
– Przy tym pokłonie zginam głęboko głowę i ramiona.
Skłon ciała jest również znakiem czci i uwielbienia. Jeśli w jakimś kościele nie jest przechowywany Najświętszy Sakrament (nie ma „wiecznej lampki”), wtedy skłaniam ciało przed głównym ołtarzem albo przed krzyżem.
Przyklękniecie:
– Przyklękam zawsze na prawe kolano, dotykając nim posadzki
Przyklęknięcie jest najważniejszym znakiem czci i uwielbienia. Jest ono znakiem adoracji: uniżam się przed nieskończonym i niezmierzonym Bogiem i przed Jego Synem Jezusem Chrystusem. Dlatego w kościele przyklękam tylko przed tabernakulum gdzie przechowuje się Najświętszy Sakrament.
Złożenie rąk:
– Ręce powinny być zawsze złożone na wysokości piersi.
– Ręce powinny być stale skierowane ku górze
Kiedy należy złożyć ręce?
– Gdy jako ministrant nie niesiesz żadnego przedmiotu.
Kiedy łączymy nasze ręce razem i składamy je do modlitwy, wtedy znaczy to: my gromadzimy się, zwracamy się do Boga, oddajemy Mu siebie samych!
Spis treści
VIII. Struktura Mszy świętej
1. Obrzędy wstępne.
Miejsce: sedilia czyli miejsce przewodniczenia.
(Obrzędy wstępne mogą być sprawowane przy ołtarzu gdy w kościele nie ma miejsca przewodniczenia ).
W obrzędach wstępnych przygotowujemy się do Mszy świętej. Dokonuje się to poprzez śpiew pieśni, pozdrowienia, wprowadzenie, akt pokuty i modlitwę.
2. Liturgia Słowa.
Miejsce: ambona, pulpit.
W liturgii Słowa słuchamy, co Bóg mówi nam przez słowa Pisma świętego, czyli Biblię i następnie odpowiadamy na nie wyznaniem wiary i modlitwą.
3. Liturgia Eucharystyczna.
Miejsce: ołtarz
– Przygotowanie darów ofiarnych,
– Modlitwa eucharystyczna z Przeistoczeniem,
– Komunia święta.
W czasie przygotowania darów ofiarnych przygotowujemy stół ołtarzowy dla świętej Uczty Ofiarnej.
Podczas modlitwy eucharystycznej kapłan odmawia wielką modlitwę uwielbienia i dziękczynienia. Przy tym wypowiada on słowa Chrystusa z ostatniej wieczerzy. My angażujemy się przez odpowiedzi i wspólnotowe wezwanie.
W Komunii świętej Jezus przychodzi do nas w świętej uczcie.
4. Obrzędy zakończenia
Miejsce: ołtarz albo miejsce przewodniczenia
Podczas obrzędów zakończenia umocnieni Słowem Bożym i Chlebem Życia, zostajemy przez kapłana wysłani w świat: ,,Idźcie w pokoju Chrystusa”
Liturgia Słowa i Liturgia eucharystyczna są głównymi częściami Mszy świętej. Obrzędy wstępne oraz obrzędy zakończenia stanowią jej części ramowe.
Spis treści
IX. Ołtarz oraz to, co do niego należy.
Ołtarz.
Ołtarz jest miejscem sprawowania Najświętszej Ofiary i stołem Świętej Uczty.
Krzyż.
Na ołtarzu albo w jego pobliżu zawsze stoi krzyż. We mszy świętej świętujemy pamiątkę śmierci i zmartwychwstania Jezusa Chrystusa. O tym ma nam właśnie przypominać krzyż – znak zwycięstwa Chrystusa i Jego największej miłości. Pamiętaj o słowach Jezusa z Ostatniej Wieczerzy:
„To jest moje Ciało, które za waz będzie wydane”.
„To jest moja Krew, która za was będzie wylana”.
Obrus ołtarzowy.
Ponieważ ołtarz jest świętym Stołem Pana, na którym sprawuje się Ucztę Paschalną, czyli Mszę świętą, dlatego leży na nim także obrus. Nazywamy go obrusem ołtarzowym.
Świece i kwiaty.
Świece i kwiaty stojące na ołtarzu pokazuję nam, że Msza święta powinna być uroczystym Świętem. Także w domu stawiamy na stole świece i kwiaty, gdy przeżywamy jakieś szczególne święto. W okresie Adwentu i Wielkiego Postu na ołtarzu nie powinny stać żadne kwiaty.
Podczas przygotowania darów ofiarnych.
Przygotowywany jest ołtarz dla Świętej Uczty. Kapłanowi pomagają w tym ministranci:
– Przynoszą mszał wraz z pulpitem.
– Przynoszą kielich i to, co do niego należy.
– Przynoszą chleb, wino i wodę.
– Pomagają przy obmyciu rąk.
Mszał rzymski
W mszale nie są zawarte teksty Pisma świętego do czytań mszalnych, lecz modlitwy przeznaczone do sprawowania Mszy świętej (tzw. Oracje), np. : kolekta, modlitwa nad darami, modlitwa po Komunii świętej, Modlitwy eucharystyczne, modlitwy na błogosławieństwo, itd.
X. Kielich oraz to, co do niego należy.
Kielich
Jest to naczynie liturgiczne, w którym w czasie Mszy świętej umieszcza się wino do konsekracji.
Puryfikaterz
Tym ręczniczkiem oczyszcza się i osusza kielich oraz patenę na Hostie.
Patena
Leży na niej duża Hostia do konsekracji
Palka
Służy do nakrycia kielicha mszalnego. Jest to kwadratowy kawałek usztywnionego płótna.
Korporał
Ten kawałek płótna w kształcie prostokąta rozkładany jest na ołtarzu. Na nim dopiero stawia się kielich oraz patenę z Hostią podczas liturgii eucharystycznej. A podczas wystawienia najświętszego Sakramentu tron,monstrancję.
Welon kielichowy
Jest to tkanina (chusta) koloru białego lub koloru ornatu, którą nakryty jest kielich do momentu przygotowania darów ofiarnych. Ponownie kielich nakrywa się welonem po Komunii świętej.
X. Naczynia do wina i wody
Przygotowanie darów ofiarnych – pierwszy element Liturgii Eucharystycznej
Ampułki
Podaje się w nich wino i wodę do Mszy świętej, a stoją one przeważnie na małej tacy. W czasie przygotowania darów ofiarnych kapłan wypowiadając słowa modlitwy: („Przez to misterium wody i wina, daj nam Boże udział w bóstwie Chrystusa, który przyjął nasze człowieczeństwo”) miesza kroplę wody z winem. Wino oznacza bóstwo, a kropla wody człowieczeństwo Chrystusa.
Czasem na dzbanuszkach znajdują się następujące litery:
V = łac. vinum = wino
A = łac. aqua = woda
Lavabo (łac. lavabo – umywam) – obrzęd umywania rąk
Lawaterz (dzbanek)
Lawaterz z wodą jest przeznaczony do obmycia rąk. Czasem wykorzystuje się do tego celu ampułkę z wodą.
Taca (miednica)
Woda podczas obmycia rąk, spływa do większego naczynia – tacy.
Ręcznik (ręczniczek)
Przy czynności obmycia rąk używany jest ręczniczek. Ministrant trzyma rozłożony ręczniczek przed kapłanem. Po zakończeniu tej czynności, ministrant składa go ponownie.
Dlaczego kapłan podczas przygotowania darów ofiarnych obmywa ręce?
Zanim kapłan odmówi najważniejszą modlitwę mszalną – modlitwę eucharystyczną, pragnie wszystkim uświadomić, że do spotkania z Bogiem i złożenia świętej Ofiary, potrzebne jest wewnętrzne oczyszczenie, czyli czystość duchowa, czystość serca. Kapłan wypowiada słowa: „Obmyj mnie Panie z mojej winy i oczyść mnie z grzechu mojego”.
Spis treści
XI. Modlitwa eucharystyczna.
Składa się z 11 elementów:
1. Rozpoczynamy Modlitwę eucharystyczną wezwaniami wprowadzającymi.
K. Pan z wami!
W. I z duchem twoim!
K. W górę serca!
W. Wznosimy je do Pana!
K. Dzięki składamy Panu Bogu naszemu!
W. Godne to i sprawiedliwe!
2. Dziękujemy i wielbimy
Boga Ojca, za Jezusa Chrystusa i za wszystko , co On dla nas uczynił. Dlatego właśnie modlitwa ta nazywa się Modlitwą eucharystyczną .Greckie słowo „Eucharystia” znaczy „dziękczynienie”.
3. Śpiewamy wspólnie
uwielbienie i chwałę Bogu w hymnie „Święty, Święty, Święty,”.
4. Prosimy
aby dary chleba i wina stały się Ciałem i Krwią Jezusa Chrystusa. Równocześnie kapłan wyciąga ręce nad darami i czyni znak krzyża.
5. Centrum Modlitwy eucharystycznej stanowią słowa Chrystusa z Ostatniej Wieczerzy (Przeistoczenia):
„To jest Ciało moje, które za was będzie wydane”. „To jest kielich Krwi mojej nowego i wiecznego przymierza, która za was będzie wylana. To czyńcie na moją pamiątkę.”
6. Lud odpowiada:
„Głosimy śmierć Twoją, Panie Jezu, wyznajemy Twoje zmartwychwstanie, i oczekujemy Twego przyjścia w chwale”.
7. Wspominamy
śmierć i zmartwychwstanie Pana Jezusa.
8. Modlimy się.
Modlitwą ofiarowania. Mówi ona, że Ofiara Chrystusa jest obecna wśród nas.
9. Prosimy
aby Bóg przez Komunię świętą zjednoczył wszystkich we wspólnocie z Chrystusem i wzajemnie ze sobą.
10. Razem z nami świętują
– Wielka wspólnota Kościoła(papież, biskupi, kapłani, diakoni, wszyscy wierzący na całej ziemi),
– Święci w niebie(Najświętsza Maryja Panna, Apostołowie i wielu innych),
– Zmarli.
11. Kończymy Modlitwę eucharystyczną
słowami uwielbienia i chwały dla Pana Boga oraz potwierdzeniem przez „Amen” „Przez Chrystusa, z Chrystusem i w Chrystusie, Tobie Boże, Ojcze Wszechmogący, w jedności Ducha Świętego, wszelka cześć i chwała, przez wszystkie wieki, wieków Wierni: Amen.
Spis treści
XII. Dzwonienie i kiedy używamy dzwonków i gong.
Dzwonki zwracają uwagę uczestnikom liturgii na cos szczególnego i ważnego. Zgodnie z przepisami liturgicznymi do Spraw Liturgii, podczas Mszy świętej używamy dzwonków w następujących momentach:
Zapowiedź przeistoczenia:
– dzwonki – gdy kapłan po modlitwie, podczas której trzyma ręce wyciągnięte nad Kielichem składa ręce nad tymże kielichem
Podniesienie:
– gong – podczas podniesienia Hostii św.; podczas podniesienia Kielicha,
– dzwonki – po podniesieniu Kielicha.
Na Komunię świętą
– dzwonki – gdy po odmówieniu modlitw przed Komunią świętą kapłan przyklęka zanim weźmie do rąk Hostię św.
Podczas wystawienia Najświętszego Sakramentu
– dzwonki – gdy kapłan błogosławi Najświętszym Sakramentem.
Spis treści
XIII. Podstawowa zasada dotycząca przyjmowania Komunii świętej
Nie przyjmuję nigdy Komunii świętej:
– tylko dlatego, ponieważ inni, nawet wszyscy do niej przystępują!
– albo gdy kłócisz się z kimś i nie jesteś gotów pojednać się z kimś!
– albo gdy przyjmując Komunię świętą, nie myślisz, albo działasz automatycznie!
Bezmyślność
Jest najgorszą rzeczą podczas przystępowania do Komunii świętej.
Komunia (słowo łacińskie znaczy wspólnota)
Gdy przystępujesz do Komunii świętej, wówczas pomyśl, że w Świętym Chlebie Chrystus pragnie w szczególny sposób siebie nam podarować:
„To jest Ciało moje, które za was będzie wydane”!
Przyjęcie Komunii świętej znaczy:
– Jestem na nowo we wspólnocie z Chrystusem!
– Jestem we wspólnocie ze wszystkimi chrześcijanami, którzy razem ze mną przystępują do Komunii świętej!
Kiedy przyjąłeś Komunię świętą, wtedy:
– Usiądź na swoim miejscu,
– Nie rozglądaj się jednak wokoło po kościele!
– Nie rozmawiaj z sąsiadem!
– Patrz przed siebie i módl się przez chwilę w milczeniu do Jezusa Chrystusa:
DZIĘKUJ JEZUSOWI, że On przyszedł do ciebie i że On daje ci siłę do wierzenia i kochania bliźniego!
PROŚ za tych, których kochasz (rodziców, krewnych, przyjaciół) za ludzi znajdujących się w potrzebie (chorych, samotnych, głodnych), za tych, dla których musisz być lepszy, za zmarłych, których znałeś.
MOŻESZ TAKŻE MODLIĆ SIĘ ZA SIEBIE: powiedzieć Jezusowi, do czego szczególnie ma On udzielić ci siły i wytrwałości.
Spis treści
XIV. Przechowywanie Świętych Hostii
Prawie w każdej mszy świętej po udzieleni Komunii świętej, pozostają Święte Hostie. Jako wierzący katolicy wiemy, że kapłan wypowiedział nad chlebem słowa Jezusa z Ostatniej Wieczerzy. Dzięki temu chleb przynoszony w darach ofiarnych, chleb ze Mszy świętej, nie jest już zwyczajnym chlebem, ale stał się czymś zupełnie innym i nowym:
– On jest teraz Świętym Chlebem.
– On jest ciałem Chrystusa.
– Jezus jest w nim prawdziwie obecny.
– „To jest moje Ciało, które za was będzie wydane”
Słowa te są wyraźną obietnicą i przyrzeczeniem. Słowa te nie tracą na ważności także po Mszy świętej.
Tabernakulum
Dlatego Święte Hostie po Mszy świętej są przechowywane w specjalnej skrzynce (szafce). zwanej „tabernakulum”. Słowo to jest pochodzenia łacińskiego („tabernaculum”) i oznacza „namiot”. W Starym Testamencie znany był tzw. Namiot Świadectwa, który w czasie wędrówki Izraelitów był świętem miejscem przebywania i obecności Boga wśród ludu, a zarazem świątynią prawdziwego Boga.
Wieczna lampka
Jest to znak obecności Świętych Hostii – Najświętszego Sakramentu w tabernakulum. Wieczna lampka pokazuje nam, że Jezus Chrystus jest wśród nas obecny w Świętych Hostiach, także poza Mszą świętą.
Przyklęknięcie
Przed tabernakulum zawsze przyklękam. Przyklękając, uwielbiam i czczę Jezusa Chrystusa, Syna Bożego, który jest obecny w Najświętszym Sakramencie jako Chleb Życia.
Puszka (cyborium) albo patena komunijna
Konsekrowane Hostie, które pozostały po rozdzieleniu Komunii świętej, przechowywane są w specjalnym naczyniu liturgicznym: – w puszcze, albo w głębokiej patenie komunijnej. Oba te naczynia zamknięte są przykrywką. Czasami nakłada się na puszkę małą sukienkę (welon kielichowy) jako znak czci dla Najświętszego Sakramentu. Często jest ona misternie haftowana. Właściwa nazwa tego naczynia liturgicznego brzmi ,,cyborium”.
